TRAMER Kaydı Hangi Hallerde Aracın Hasar Geçmişine İşler?

TRAMER, günümüzde Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi (SBM) bünyesinde tutulan, araçların sigorta ve hasar geçmişine ilişkin bilgilerin yer aldığı sistemle ilişkilendirilen bir kavramdır. Halk arasında “TRAMER kaydı” veya “hasar kaydı” olarak bilinen bu bilgiler; aracın sigorta kapsamında gerçekleşen hasarlarını, sigorta şirketlerinin yaptığı ödemeleri ve bazı hasar işlemlerini kapsar.

Bir kaza veya hasarın sisteme yansıması, yalnızca aracın kusurlu olup olmamasına bağlı değildir. Burada önemli olan, hasarın sigorta dosyası kapsamında değerlendirilmesi ve ilgili bilgilerin sigorta sistemlerine bildirilmesidir.

TRAMER’e Hangi Durumlarda Hasar Kaydı İşlenebilir?

Aracın hasar geçmişine ilişkin kayıtların oluşması, olayın niteliğine ve hasarın hangi sigorta kapsamında değerlendirildiğine göre değişebilir. Özellikle aşağıdaki durumlarda hasar kaydı oluşabilir:

• Trafik veya kasko sigortası kapsamında hasar dosyası açılması ve dosyanın sigorta şirketi tarafından işleme alınması,
• Eksper tarafından araçtaki hasarın tespit edilmesi ve değerlendirilmesi,
• Hasar nedeniyle sigorta şirketi tarafından onarım bedeli veya tazminat ödenmesi,
• Dosya kapsamında değişen veya onarılan parçalar ile hasar bilgilerinin ilgili sistemlere bildirilmesi,
• Hasar bedelinin Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme sürecinde belirlenmesi ve bu kapsamda sigorta şirketi tarafından ödeme yapılması.

Ancak her eksper incelemesinin veya açılan her dosyanın otomatik olarak TRAMER hasar kaydına dönüşeceği söylenemez. Kaydın oluşması ve içeriği; dosyanın nasıl sonuçlandığına, sigorta işlemlerine ve ilgili bilgilerin sistemlere nasıl aktarıldığına bağlıdır.

Hasar Kaydında Hangi Bilgiler Yer Alabilir?

Aracın hasar geçmişinde, dosyanın niteliğine ve mevcut kayıtlara göre aşağıdaki bilgiler bulunabilir:

• Kaza veya hasar tarihi
• Hasarın niteliği
• Sigorta şirketi tarafından bildirilen hasar tutarı
• Değişen veya hasar gören parçalara ilişkin bilgiler
• Hasarın hangi sigorta dosyası kapsamında değerlendirildiği
• Sigorta şirketinin yaptığı ödemelere ilişkin bilgiler
• Kayıtlarda yer alması hâlinde ağır hasar veya tam hasar bilgileri

Burada önemli bir ayrım vardır: TRAMER/SBM kayıtlarında görülen hasar tutarı, aracın gerçek piyasa değer kaybıyla veya kazadan kaynaklanan toplam zararla her zaman aynı olmayabilir. Örneğin sigorta şirketinin yaptığı ödeme ile bilirkişi incelemesi ya da mahkeme sonucunda belirlenen zarar tutarı arasında fark bulunabilir.

Hangi Hallerde Araca Ağır Hasar Kaydı İşler?

Bir aracın hasar sonrasında ağır hasarlı veya tam hasarlı (pert) olarak değerlendirilmesi, hasarın boyutu, aracın onarım maliyeti, hasar öncesi piyasa değeri ve ilgili sigortacılık kriterleri dikkate alınarak yapılır. Aracın güvenli şekilde onarılabilir olması da teknik değerlendirmede önem taşır.

Özellikle;

• Trafik veya kasko hasar dosyasında aracın onarımının ekonomik açıdan uygun olmadığı değerlendirilirse,
• Onarım maliyeti ile aracın hasar öncesi rayiç değeri karşılaştırıldığında tam hasar işlemi uygulanması gerektiği sonucuna varılırsa,
• Aracın onarım durumu ve güvenli kullanımına ilişkin teknik incelemeler sonucunda ilgili hasar sınıflandırmasının yapılması gerekirse,
• Ekspertiz ve sigorta değerlendirmeleri sonucunda araç ağır hasarlı veya tam hasarlı olarak sınıflandırılırsa,

aracın hasar geçmişinde ağır hasar veya tam hasar bilgisi yer alabilir.

Bununla birlikte ağır hasar ve tam hasar kavramları her durumda aynı anlama gelmez. Aracın hangi kapsamda değerlendirileceği, ilgili mevzuat ve sigorta uygulamaları çerçevesinde belirlenir. Bu nedenle yalnızca onarım maliyetine bakılarak her araç için kesin bir sonuca varılamaz.

Tahkim veya Mahkeme Kararıyla Ağır Hasar Kaydı Oluşur mu?

Sigorta şirketinin hasar değerlendirmesiyle ilgili uyuşmazlıklar Sigorta Tahkim Komisyonu veya mahkeme önüne taşınabilir. Tahkim ya da yargılama sonucunda aracın hasar durumuna, onarım maliyetine veya tam hasar değerlendirmesine ilişkin bir karar verilmesi mümkündür.

Kararın içeriğine ve sigorta dosyasının durumuna bağlı olarak, ilgili kayıtların güncellenmesi gündeme gelebilir. Ancak tahkim veya mahkeme kararı verilmesinin tek başına otomatik olarak ağır hasar kaydı oluşturduğu söylenemez. Kararın kapsamı, sigorta şirketinin gerçekleştirdiği işlemler ve bilgilerin SBM sistemlerine nasıl bildirildiği birlikte değerlendirilmelidir.

Orijinal Parça Farkı TRAMER’e İşler mi?

Hasar sonrasında orijinal parça kullanılması veya orijinal parça bedeli arasındaki farkın sigorta şirketinden talep edilmesi, tek başına aracın ağır hasarlı olduğu anlamına gelmez.

Sigorta şirketinin hasar dosyası kapsamında yaptığı ödemeler ve hasara ilişkin bilgiler, ilgili bildirimler doğrultusunda sistemlere yansıyabilir. Ancak orijinal parça farkının ödenmesi nedeniyle aracın otomatik olarak ağır hasar kaydı alacağını söylemek doğru değildir.

Bu nedenle TRAMER kaydında görülen bir hasar tutarı değerlendirilirken yalnızca toplam rakama odaklanılmamalıdır. Hasarın niteliği, değişen parçalar, ödeme kalemleri ve aracın hasar öncesindeki durumu birlikte incelenmelidir.