Bedeni Tazminat Hesaplama: İş Göremezlik, Maluliyet ve Destekten Yoksun Kalma

Yaralanmalı veya ölümlü bir trafik kazasında bedeni (bedensel) tazminat; kişinin iş gücü kaybını, kalıcı maluliyetini ve ölüm hâlinde yakınlarının destek kaybını parasal olarak karşılar. Bu tazminatlar sabit bir tutar değildir; kişinin geliri, maluliyet oranı, yaşı ve kusur durumu gibi girdilerle aktüeryal (hesap bilirkişisi) yöntemle hesaplanır. Yanlış veya eksik hesaplanmış bir tazminat, çoğu zaman ciddi bir hak kaybıdır.

Bu rehberde bedeni tazminatın hangi kalemlerden oluştuğunu, sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatının nasıl hesaplandığını, maluliyet oranının nasıl belirlendiğini, destekten yoksun kalma tazminatını ve kusur ile SGK’nın etkisini bulacaksınız.

Kusur360 uzman notu: Bedeni tazminat dosyalarında en sık kaybedilen tutar, hesaplamanın TRH 2010 yaşam tablosu ve doğru maluliyet oranı yerine sigortanın basit hesabıyla kabul edilmesidir. Doğru aktüeryal hesap, çoğu dosyada tutarı belirgin biçimde yükseltir.

Bedeni Tazminat Hesaplama Hakkında Bilmeniz Gerekenler

• Bedeni tazminat nedir? Yaralanma/ölümlü kazada iş göremezlik, maluliyet ve destek kaybının parasal karşılığıdır.
• Nasıl hesaplanır? Aktüeryal yöntemle: net gelir × maluliyet oranı × yaşam tablosu (TRH 2010) katsayısı × (1 − kusur oranı); varsa SGK geliri düşülür.
• Maluliyet oranı? Yetkili sağlık kurulu/doktor raporuyla belirlenir; %5 gibi düşük bir oran bile tazminat doğurabilir.
• Kusurun etkisi? Kusurunuz azaldıkça tazminatınız artar.
• Destekten yoksun kalma? Ölümde, ölenin geliri ve destek payları üzerinden yakınlarına hesaplanır.
• Kimden? Kusurlu taraf ve zorunlu trafik sigortası (bedeni zararlar, poliçe limitleri dahilinde).

Bedeni Tazminat Nedir?

Bedeni tazminat, kazada kişinin vücut bütünlüğünde oluşan zararların karşılığıdır. Başlıca kalemleri: geçici iş göremezlik (iyileşene kadarki gelir kaybı), sürekli iş göremezlik / maluliyet (kalıcı iş gücü kaybı), tedavi ve bakım giderleri ve ölüm hâlinde destekten yoksun kalma tazminatı. Tazminat türlerinin genel çerçevesi için Trafik Kazası Tazminatı sayfamıza bakabilirsiniz.

Hesaplamada Kullanılan Girdiler

• Gelir: Kişinin net geliri; belgeli gelir yoksa en az asgari ücret esas alınır.
• Maluliyet oranı: Kalıcı iş gücü kaybının yüzdesi (sağlık kurulu raporu).
• Yaş ve cinsiyet: Kalan ömür, TRH 2010 ulusal yaşam tablosuna göre belirlenir.
• Aktif ve pasif dönem: Çalışma dönemi (aktif) ve emeklilik sonrası dönem (pasif, asgari ücret üzerinden) ayrı değerlendirilir.
• Kusur oranı: Kişinin kusuru oranında tazminattan indirim yapılır.
• İskonto ve SGK: Gelecek gelir bugünkü değere iskonto edilir; SGK’dan bağlanan gelir varsa düşülür.

Sürekli İş Göremezlik Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Sürekli iş göremezlik tazminatı, kabaca şu bileşenlerle hesaplanır:

Tazminat ≈ Net gelir × Maluliyet oranı × (TRH 2010’a göre aktif/pasif dönem katsayısı) × (1 − Kusur oranı) − SGK geliri

Burada gelecekteki gelir kaybı, yaşam tablosu ve iskonto oranı kullanılarak bugünkü değere indirgenir. Bu, aktüeryal bir hesaptır ve hesap bilirkişisi/aktüer tarafından yapılır; TRH 2010 yaşam tablosu kullanılmadan yapılan hesaplar geçersiz sayılır. Bu nedenle rakamlar dosyaya göre değişir ve tek bir sabit tutar verilemez.

Maluliyet Oranı Nasıl Belirlenir?

Maluliyet oranı, yetkili bir sağlık kurulunun (hastane/adli tıp) düzenlediği raporla belirlenir ve kalıcı iş gücü kaybını yüzde olarak ifade eder. Düşük görünen oranlar bile (örneğin %5) tazminat doğurabilir; bu nedenle maluliyet raporunun doğru ve eksiksiz alınması kritik önemdedir.

Geçici İş Göremezlik Tazminatı

Geçici iş göremezlik tazminatı, kazadan sonra iyileşene kadar çalışılamayan dönemin gelir kaybını karşılar. Kişinin bu dönemde elde edemediği kazanç, kusur oranı da dikkate alınarak talep edilebilir.

Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Nasıl Hesaplanır?

Ölümlü kazalarda, ölenin desteğinden yoksun kalan yakınlarına destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanır. Hesaplamada ölenin geliri, yakınlara ayrılan destek payları, yaşam tablosuna göre destek süresi ve kusur oranı esas alınır. Eş ve çocukların destek gördüğü karine kabul edilir; diğer yakınlar desteği ispatlayarak talep edebilir.

Kusur ve SGK’nın Etkisi

Kusur oranı tazminatı doğrudan etkiler: kusurunuz azaldıkça tazminatınız artar. Bu nedenle önce kusur durumunuzu netleştirmeniz önemlidir: Kaza Kusur Oranı Sorgulama. Ayrıca SGK tarafından bağlanan gelir (örneğin iş kazası halinde) hesaplanan tazminattan düşülebilir. Bedeni zararlar için hem kusurlu tarafa hem de zorunlu trafik sigortasına başvurulabilir; sigortayla uyuşmazlıkta Sigorta Tahkim Komisyonu yolu da kullanılabilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

İş göremezlik tazminatı nasıl hesaplanır?

Kişinin net geliri, maluliyet oranı, TRH 2010 yaşam tablosuna göre kalan aktif/pasif dönem ve kusur oranı kullanılarak aktüeryal yöntemle hesaplanır; gelecek gelir bugünkü değere iskonto edilir ve varsa SGK geliri düşülür.

Maluliyet oranı kaçtan itibaren tazminat doğurur?

Düşük oranlar bile tazminat doğurabilir; örneğin %5 maluliyet dahi sürekli iş göremezlik tazminatı için esas alınabilir. Oran, yetkili sağlık kurulu raporuyla belirlenir.

Destekten yoksun kalma tazminatını kimler alır?

Ölenin desteğinden yoksun kalan yakınları; eş ve çocukların destek gördüğü karine sayılır, diğerleri desteği ispatlayarak talep edebilir.

Kusurum tazminatı nasıl etkiler?

Kusurunuz oranında tazminattan indirim yapılır; kusurunuz azaldıkça alacağınız tazminat artar. Bu yüzden kusur oranının doğru belirlenmesi önemlidir.

Bedeni tazminat kimden talep edilir?

Kusurlu sürücü, işleten ve araç sahibinden; ayrıca zorunlu trafik sigortasından bedeni zararlar poliçe limitleri dahilinde talep edilir. Manevi tazminat ise kural olarak kusurlu taraftan istenir.

Bedeni Tazminat Sürecinde Kusur360

Bedeni tazminat; doğru maluliyet raporu, doğru kusur oranı ve doğru aktüeryal hesaba bağlıdır. Kusur360, 15 yılı aşkın deneyimiyle bu süreci sizin için değerlendirir. Süreç şöyle işler:

1. Kaza, sağlık ve gelir bilgilerinizi iletirsiniz.
2. Uzmanlarımız maluliyet, kusur ve hesap durumunu ücretsiz ön değerlendirmeden geçirir.
3. Hak kaybınız varsa süreci ön ödeme almadan, sizi uğraştırmadan takip ederiz.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki/aktüeryal danışmanlık yerine geçmez; hesap dosyaya göre değişir. Dosyanıza özel değerlendirme için ücretsiz ön değerlendirme talep edebilirsiniz.