Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur? Örnekli Rehber

Kaza tespit tutanağı, en az iki aracın karıştığı maddi hasarlı bir trafik kazasında; sürücülerin kaza yeri, araç, sürücü ve sigorta bilgileriyle birlikte kazanın oluş şeklini kayıt altına aldığı belgedir. Tutanaktaki beyanlar, kroki ve fotoğraflar; kazadan sonra yapılacak kusur değerlendirmesinde esas alınır. Yani kusur oranını taraflar değil, sonraki değerlendirme süreci belirler; tutanak ise bu sürecin en temel dayanağıdır.

Yanlış tür seçilmiş (anlaşmalı/kolluk) veya eksik doldurulmuş bir tutanak, haklı olduğunuz bir kazada bile hak kaybına yol açabilir. Bu rehberde tutanağın türlerini, adım adım nasıl doldurulacağını, örneğini, mobil tutanak seçeneğini, e-Devlet üzerinden sorgulamayı, kusur sonucuna itirazı ve kaza sonrası ödeme/haklarınızı bulacaksınız. Kazayı yeni yaptıysanız doğrudan “Kaza Anında İlk 10 Dakikada Yapılacaklar” bölümüne geçebilirsiniz.

Kusur360 uzman notu: Dosyalarımızda en sık gördüğümüz hata, krokinin eksik çizilmesi ve olay yerinin fotoğraflanmamasıdır. Kroki ve fotoğraf, kusur değerlendirmesinde tutanaktaki işaretlemeler kadar belirleyicidir; bu iki adımı atlamamak, tazminat ve değer kaybı sürecinizi doğrudan güçlendirir.

Kaza Tespit Tutanağı Hakkında Bilmeniz Gerekenler

• Ne zaman anlaşmalı tutanak tutulur? En az iki aracın karıştığı, yaralanmanın olmadığı ve tarafların geçerli trafik sigortasının bulunduğu maddi hasarlı kazalarda taraflar kendi aralarında anlaşmalı tutanak doldurabilir.
• Ne zaman kolluk çağrılır? Yaralanma/ölüm, alkol şüphesi, ehliyetsizlik, sigortasızlık, kamu malı zararı veya taraflar arasında anlaşmazlık varsa 155 (polis) ya da 156 (jandarma) aranır.
• Kusuru kim belirler? Kusur oranını taraflar belirlemez; sigorta şirketleri ve SBM, tutanaktaki kroki ve işaretlemelere göre belirler.
• İtiraz süresi nedir? Kusur sonucunun bildirilmesinden sonra 5 iş günü içinde, bir defaya mahsus olarak yeni belgeyle yeniden değerlendirme istenebilir.
• Tazminat ne zaman ödenir? Belgeler eksiksiz iletildiğinde sigorta şirketi tazminatı kural olarak 8 iş günü içinde öder.
• Başvuru zamanaşımı ne kadar? Araç değer kaybı ve maddi tazminat talebinde zamanaşımı, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıldır.

Kaza Tespit Tutanağı Ne İşe Yarar?

Tutanak, kazanın resmî kaydıdır ve kazadan sonraki neredeyse tüm süreçlerin dayanağını oluşturur:

• Kusur değerlendirmesi: Tutanaktaki kroki ve işaretlemeler, hangi sürücünün ne oranda kusurlu sayılacağının belirlenmesinde kullanılır. Ayrıntı için Kaza Kusur Oranı Sorgulama sayfamıza bakabilirsiniz.
• Sigorta tazminatı: Zorunlu trafik sigortası, karşı tarafın kusuru oranında hasarı karşılar. Hasar başvurusunda kazanın nasıl gerçekleştiğini gösteren bir belge istenir.
• Araç değer kaybı: Kusursuz veya az kusurlu tarafın, aracının ikinci el piyasa değerindeki düşüş için talep edebileceği tazminattır. Detay için Araç Değer Kaybı Hesaplama sayfasına göz atın.
• İtiraz süreçleri: Kusur sonucuna katılmıyorsanız, itirazınız yine tutanak ve ek belgeler üzerinden değerlendirilir.

Kusur oranınızın tutanakla uyumlu olup olmadığını görmek için Kusur360 Kusur Oranı Hesaplama aracını kullanabilir, sonuç hatalı görünüyorsa tutanağınızı ücretsiz ön değerlendirmeye gönderebilirsiniz.

Kaza Tespit Tutanağı Türleri

Türkiye’de iki tür tutanak vardır ve doğru türü seçmek kritik önemdedir:

1. Anlaşmalı (Maddi Hasarlı) Kaza Tespit Tutanağı

Sürücülerin, kolluk kuvvetini (trafik polisi/jandarma) beklemeden kendi aralarında doldurdukları tutanaktır; bu nedenle anlaşmalı kaza tutanağı veya maddi hasarlı kaza tutanağı olarak da bilinir. Yalnızca en az iki aracın karıştığı, maddi hasarlı (yaralanma veya ölüm olmayan) kazalarda ve tarafların geçerli zorunlu trafik sigortası (ZMSS) bulunması koşuluyla düzenlenebilir.

2. Resmî (Kolluk Tarafından Tutulan) Tutanak

Trafik polisi veya jandarma tarafından olay yerinde tutulan tutanaktır. Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin (SBM) resmî açıklamasına göre aşağıdaki durumlarda anlaşmalı tutanak DOLDURULMAZ; bu hallerde 155 (polis) veya kaza jandarma bölgesindeyse 156 (jandarma) numarasından trafik zabıtasına haber verilmelidir:

• Kazaya tek araç karışmışsa (tek taraflı kaza),
• Sürücülerden birinin sürücü belgesi (ehliyet) yoksa veya aracın cinsine uygun değilse,
• Araçlardan birinin geçerli zorunlu trafik sigortası (ZMSS) yoksa,
• Sürücüde alkol, uyuşturucu veya uyarıcı madde şüphesi varsa,
• Kazaya kamu kurum/kuruluşlarına ait bir araç karışmışsa (Sağlık Bakanlığı’na ait ambulans ve acil sağlık araçları hariç),
• Kamu malına veya üçüncü kişilere ait eşyalara zarar verilmişse,
• Kaza ölüm veya yaralanma ile sonuçlanmışsa.

Uyarı: Bu durumlardan biri varken anlaşmalı tutanak tutulursa, tutanak işleme alınmayabilir ve tazminat süreci sekteye uğrayabilir.

Anlaşmalı mı, Kolluk mu? Hızlı Karar Tablosu

Kaza sonrası anlaşmalı tutanak mı, kolluk mu? Hızlı karar tablosu

Durum	Ne yapılmalı?
İki araç, sadece maddi hasar, iki tarafın da ZMSS’i geçerli, taraflar olay yerinde ve oluş şekli konusunda hemfikir	Anlaşmalı tutanak doldurulabilir
Yaralanma / ölüm var	155 / 156 aranır (kolluk)
Alkol, ehliyetsizlik veya ZMSS eksikliği şüphesi	155 / 156 aranır (kolluk)
Kamu aracı, kamu malı veya üçüncü kişi eşyasına zarar	155 / 156 aranır (kolluk)
Taraflar kazanın oluş şeklinde anlaşamıyor	155 / 156 aranır (kolluk)
Tek taraflı kaza (bariyer, direk, takla)	Kasko/kolluk süreci; anlaşmalı tutanak düzenlenmez

Kaza Anında İlk 10 Dakikada Yapılacaklar

Kaza yerinde şu sırayı izleyin:

1. Güvenliği sağlayın: dörtlüleri yakın, varsa reflektör/üçgen koyun, aracı güvenli konuma alın.
2. Yaralı varsa önce 112‘yi arayın.
3. Yukarıdaki tabloya göre anlaşmalı mı, kolluk mu olduğuna karar verin.
4. Araçları yerinden oynatmadan önce olay yerini ve hasarı bol fotoğrafla belgeleyin (çarpışma noktası, plakalar, yol/şerit, trafik işaretleri, fren izleri).
5. Karşı tarafın ruhsat, ehliyet ve poliçe bilgilerini not alın.
6. Tutanağı eksiksiz doldurun veya kolluğu bekleyin.

Kaza Tespit Tutanağı Nasıl Doldurulur? (Adım Adım)

Kağıt anlaşmalı tutanak formu, iki aracı simetrik (A Aracı / B Aracı) karşılaştıran bölümlerden oluşur. Her bölümü okunaklı ve eksiksiz doldurun:

1. Kaza yeri, tarihi ve saati: Yol/adres, il-ilçe, tarih ve saat.
2. Sürücü bilgileri: Her iki sürücünün adı-soyadı, T.C. kimlik no, adres, telefon ve ehliyet bilgileri.
3. Araç ve ruhsat bilgileri: Plaka, marka/model, ruhsat sahibinin adı.
4. Sigorta bilgileri: Her aracın zorunlu trafik sigortası şirketi ve poliçe numarası.
5. Kroki: Yolu, şeritleri, araçların yönünü, çarpışma noktasını ve varsa trafik işaret/ışıklarını çizin. Kroki, kusur değerlendirmesindeki en kritik bölümdür.
6. Kazanın oluş şekli: Form üzerindeki hazır ifadelerden (ör. “park halindeydi”, “şerit değiştiriyordu”, “arkadan çarptı”) aracınıza uyanları işaretleyin.
7. Tanıklar: Varsa tanıkların ad-soyad ve iletişim bilgileri.
8. İmzalar: Her iki sürücü de tutanağı imzalar.

Kağıt form kullanılıyorsa, tarafların imzaladığı örneklerin her iki sürücüde de bulunması sağlanmalıdır. Kaza sonrası tutanağı sigorta şirketinize genellikle 5 iş günü içinde bildirmeniz beklenir; nihai kusur değerlendirmesi tutanaktaki kroki ve işaretlemelere göre sigorta şirketleri ve SBM tarafından yapılır.

Mobil Kaza Tutanağı (e-Devlet ile Dijital Doldurma)

Kağıt formun yanı sıra, maddi hasarlı kazalarda tutanağı Mobil Kaza Tutanağı (MKT) uygulaması üzerinden dijital olarak da düzenleyebilirsiniz. MKT, SBM tarafından yürütülür ve e-Devlet ile giriş yapılabilen Sigortam360 uygulamasına entegredir.

Kaza Tutanağı e-Devlet / Mobil Üzerinden Nasıl Doldurulur?

1. Her iki sürücü de uygulamayı açıp e-Devlet ile giriş yapar.
2. Araç ve poliçe bilgileri, konum ve kazanın oluş şekli girilir; olay yeri fotoğraflanır.
3. Taraflar tutanağı karşılıklı onaylar (dijital imza).
4. Onaylanan tutanak otomatik olarak SBM sistemine iletilir.

Mobil tutanak da yalnızca anlaşmalı tutanak koşulları sağlandığında kullanılabilir; yaralanma, alkol veya kamu malı zararı gibi hallerde yine kolluk çağrılmalıdır.

Kaza Tespit Tutanağı Örneği ve Resmî Form

Boş bir kaza tutanağı örneğini araçta bulundurmanız, kaza anında paniklemeden doğru doldurmanızı sağlar. Resmî boş formu Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi’nin (SBM) sitesinden indirebilirsiniz: Kaza Tespit Tutanağı formu (PDF). Standart form aşağıdaki alanlardan oluşur:

Anlaşmalı kaza tespit tutanağı örneği: form bölümleri

Bölüm	İçerik
Üst kısım	Kaza yeri, tarihi, saati, hava/yol durumu
A Aracı / B Aracı	Sürücü, araç, ruhsat ve sigorta bilgileri (yan yana)
Orta bölüm	Kroki çizim alanı
Kazanın oluş şekli	Her araç için işaretlenecek hazır ifadeler listesi
Alt kısım	Tanıklar ve her iki sürücünün imzası

Örnek: Arkadan Çarpma Kazasında Tutanak Nasıl Doldurulur?

Kırmızı ışıkta durduğunuzu ve arkadaki aracın size çarptığını varsayalım. Bu senaryoda tutanak şöyle doldurulur:

• Kroki: İki aracı aynı şeritte arka arkaya çizin; çarpışma noktasını (öndeki aracın arka tamponu) ve trafik ışığını (kırmızı) işaretleyin.
• A Aracı (siz): “Duruyordu / kırmızı ışıkta bekliyordu” ifadesini işaretleyin.
• B Aracı (arkadaki): “Öndeki araca arkadan çarptı” ifadesini işaretleyin.
• Fotoğraf: Her iki aracın son konumu, arka tampon hasarı, plakalar ve trafik ışığı.

Bu işaretlemeler, kusur değerlendirmesinde arkadan çarpan aracın kusurlu sayılması yönünde güçlü bir dayanak oluşturur (öndeki aracın aniden şerit değiştirmesi veya geri kayması gibi istisnai durumlar hariç). Şerit değiştirme, kavşak veya geri manevra gibi farklı senaryolarda işaretlenecek ifadeler değişir. Emin değilseniz kaza tutanağınızı ücretsiz ön değerlendirmeye gönderebilirsiniz.

Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama (e-Devlet ve SBM)

Kusur sonucunuzu sigorta şirketinizden öğrenebilir; tutanak sorgulama işlemini ise şu kanallardan yapabilirsiniz:

• Polis bölgesi tutanağı: e-Devlet Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Sorgulama hizmetiyle görüntülenebilir; ayrıca Polis Bölgesi Tutanak Sorgulama sayfamızı kullanabilirsiniz.
• Jandarma bölgesi tutanağı: Jandarma Bölgesi Tutanak Sorgulama sayfamızdan ilerleyebilirsiniz.
• Kusur/hasar kayıtları: Anlaşmalı tutanak ve kusur sonucu için SBM Kaza Tespit Tutanağı Sorgulama ve İtiraz kanalı esastır.

e-Devlet’ten Tutanak Sorgulama (Adım Adım)

1. e-Devlet’e (turkiye.gov.tr) T.C. kimlik numaranız ve şifrenizle giriş yapın.
2. Arama kutusuna “kaza tespit tutanağı sorgulama” yazın.
3. “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Sorgulama” hizmetini açın; istenirse plaka/tutanak bilgisini girin.
4. Sonuçta kaza tarihi, kusur durumu ve varsa itiraz süresi görüntülenir.

Tutanaklar genellikle birkaç iş günü içinde e-Devlet ve SBM sistemlerine işlenir; bu nedenle sorgulamayı kaza sonrası hemen değil, birkaç gün sonra yapmanız gerekebilir.

Kaza Tespit Tutanağına (Kusur Sonucuna) İtiraz Nasıl Edilir?

Anlaşmalı tutanak sonrası açıklanan kusur sonucuna katılmıyorsanız, itiraz süreci resmî olarak şu sırayı izler:

1. Sigorta şirketleri, tutanak girişinden sonra kendi kusur değerlendirmelerini yapar (en fazla 3 iş günü).
2. Şirketler mutabık kalmazsa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na gider ve komisyon dosyayı sonuçlandırır (en fazla 3 iş günü).
3. Kusur sonucunu öğrendikten sonra, 5 iş günü içinde ve değerlendirmeyi etkileyebilecek yeni bilgi/belge sunmak kaydıyla, sigorta şirketinden bir defaya mahsus yeniden değerlendirme isteyebilirsiniz.
4. Bu adımdan da sonuç alınamazsa, uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu veya özel hukuk (dava) yollarıyla çözülür.

Ek fotoğraflar, araç kamerası görüntüleri, tanık beyanları ve varsa uzman raporları itiraz sonucunu değiştirebilir. Süreç teknik ve süreye bağlı olduğundan uzman desteği hak kaybını önler. Ayrıntı için Kaza Tespit Tutanağına İtiraz hizmet sayfamızı inceleyebilirsiniz.

Kazada Kusurlu Taraf İseniz Ne Olur?

Kusurlu olsanız bile karşı tarafın maddi hasarını, kural olarak sizin zorunlu trafik sigortanız (ZMSS) poliçe limitleri dahilinde karşılar; bu ödeme için cebinizden ön ödeme çıkmaz. Kendi aracınızın hasarı ise ZMSS’den değil, yalnızca kasko poliçeniz varsa karşılanır. Ayrıca kusurlu kaza, sonraki dönemde trafik sigortası priminizi (hasarsızlık basamağınızı) etkileyebilir.

Karşı Taraf Kaçarsa veya Sigortası Yoksa Kim Öder?

Karşı taraf çarpıp kaçtıysa ya da aracın geçerli trafik sigortası yoksa, bedeni zararlar (yaralanma, tedavi giderleri, kalıcı sakatlık, ölüm hâlinde destekten yoksun kalma) için Güvence Hesabı‘na başvurulabilir. Ancak Güvence Hesabı maddi (araç) hasarını karşılamaz. Maddi hasarınız için:

• Karşı taraf belliyse, ona karşı tazminat talep edebilirsiniz;
• Kaskonuz varsa, kendi kaskonuzdan karşılanabilir;
• Kaçan araç tespit edilemez ve kaskonuz da yoksa maddi hasar maalesef karşılanmaz.

Hasar Başvurusunda Gereken Belgeler ve Ödeme Süresi

Trafik sigortasından hasar/tazminat başvurusunda genellikle şu belgeler istenir:

• Kaza tespit tutanağı (veya kolluk tutanağı),
• Araç ruhsatı ve sürücü belgesi (ehliyet),
• Trafik sigortası poliçesi,
• Olay yeri ve hasar fotoğrafları,
• Ödeme için IBAN bilgisi.

Belgeler eksiksiz iletildiğinde sigorta şirketi, tazminatı kural olarak 8 iş günü içinde öder. Kaza tarihinden itibaren başvuru süreleriniz (zamanaşımı) için aşağıdaki SSS bölümüne göz atın.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Kaza tutanağı nasıl doldurulur?

Kağıt anlaşmalı tutanakta kaza yeri/zamanı, her iki sürücü, araç ve sigorta bilgileri yazılır; kroki çizilir ve kazanın oluş şekli işaretlenir. Taraflar imzalar ve her sürücüde bir örnek kalır. Tutanağı Mobil Kaza Tutanağı (MKT) uygulaması üzerinden dijital olarak da doldurabilirsiniz.

Kaza tespit tutanağı nasıl sorgulanır?

Polis bölgesinde tutulan tutanaklar, e-Devlet’teki “Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı Sorgulama” hizmetinden görüntülenir. Kusur sonucu ve hasar kayıtları için SBM kanalları kullanılır; tutanaklar genellikle birkaç iş günü içinde sisteme işlenir.

Kağıt tutanak kaç örnek doldurulur?

Kağıt anlaşmalı tutanakta, tarafların imzaladığı örneklerin her iki sürücüde de bulunması sağlanmalıdır. Mobil tutanakta ise kayıt dijital olarak tutulur.

Tutanağı imzalamazsam ne olur?

Anlaşmalı tutanak her iki sürücünün de imzasını gerektirir. Taraflardan biri imzalamazsa anlaşmalı tutanak işleme alınmaz; bu durumda trafik polisi (155) veya jandarma (156) çağrılmalıdır.

Anlaşmalı tutanak sonradan değiştirilebilir mi?

İmzalanıp taraflara verilen tutanak tek taraflı olarak değiştirilemez. Kusur sonucunda hata olduğunu düşünüyorsanız, yeni bilgi ve belgelerle itiraz yoluyla yeniden değerlendirme talep edebilirsiniz.

Tutanak tutmadan olay yerinden ayrılmak sorun olur mu?

Maddi hasarlı bile olsa, gerekli tespit yapılmadan olay yerinden ayrılmak hak kaybına ve idari yaptırıma yol açabilir. Kaza sonrası mutlaka tutanak tutulmalı veya kolluk çağrılmalıdır.

Karşı taraf kazanın oluş şekli konusunda anlaşmazsa ne olur?

Anlaşmalı tutanak için tarafların kusur oranında değil, kazanın oluş şekli konusunda ortak beyanda bulunması gerekir. Ortak tutanak düzenlenemezse anlaşmalı tutanak işleme alınmaz; trafik polisi veya jandarmaya haber verilmelidir. Kusuru taraflar değil, sonraki değerlendirme süreci belirler.

Değer kaybı ve tazminatta zamanaşımı ne kadar?

Trafik kazasından doğan maddi tazminat ve araç değer kaybı taleplerinde zamanaşımı, zararı ve sorumluyu öğrenmeden itibaren 2 yıl, her hâlde kaza tarihinden itibaren 10 yıldır. Kaza aynı zamanda suç oluşturuyorsa, ceza kanunundaki daha uzun zamanaşımı süresi uygulanabilir.

Kaza Sonrası Haklarınız İçin Kusur360

Kaza tespit tutanağı, kaza sonrası haklarınızın temelidir: doğru tür seçimi, eksiksiz kroki, doğru işaretleme ve bol fotoğraf; kusur değerlendirmenizi, alacağınız tazminatı ve araç değer kaybı hakkınızı doğrudan etkiler.

Kusur360, 15 yılı aşkın deneyimiyle trafik kazası sonrası kusur oranı, araç değer kaybı ve pert süreçlerinde hak kaybınızı önlemek için yanınızdadır. Süreç şöyle işler:

1. Tutanağınızı ve kaza bilgilerinizi iletirsiniz.
2. Uzmanlarımız durumu ücretsiz ön değerlendirmeden geçirir.
3. Hak kaybınız varsa süreci ön ödeme almadan, sizi uğraştırmadan takip ederiz.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; süreç ve süreler mevzuata göre değişebileceğinden, dosyanıza özel güncel değerlendirme için ücretsiz ön değerlendirme talep edebilirsiniz.