Kaza Kusur Oranı: Nasıl Belirlenir, Nasıl Sorgulanır ve Senaryolara Göre Kim Kusurlu?

Kusur oranı, bir trafik kazasında tarafların kazanın oluşumundaki sorumluluk payını gösteren orandır. Kusuru taraflar değil; kolluk/eksper ve sigorta açısından SBM (Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi) belirler. Kusur oranı doğrudan alacağınız tazminatı, araç değer kaybını, pert farkını ve size rücu edilip edilemeyeceğini etkilediği için, yanlış belirlenmiş bir kusur oranı ciddi hak kaybı demektir.

Bu rehberde kusur oranının ne olduğunu, asli ve tali kusur ayrımını, nasıl belirlendiğini, sık kaza senaryolarında kimin kusurlu sayıldığını, kusur oranının nasıl sorgulandığını ve hatalı sonuca nasıl itiraz edileceğini bulacaksınız.

Kusur360 uzman notu: Dosyalarımızda en çok karşılaştığımız hata, kusur oranının sorgulanmadan kabul edilmesidir. Kroki, fotoğraf ve tanık delilleriyle yapılan doğru bir değerlendirme, çoğu dosyada kusur oranını lehe çevirir.

Kaza Kusur Oranı Hakkında Bilmeniz Gerekenler

• Kusur oranı nedir? Tarafların kazadaki sorumluluk payı; %0 (kusursuz), %50 (müşterek) veya %100 (tam) ya da asli/tali kusur olarak belirlenir.
• Kim belirler? Taraflar değil; kolluk/eksper ve sigorta açısından SBM. Şirketler anlaşamazsa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na gider (en fazla 3 iş günü).
• Asli mı, tali mi? Asli kusur, kazanın ana sebebi; tali kusur, dolaylı/ikincil katkıdır.
• Arkadan çarpmada kim kusurlu? Kural olarak arkadan çarpan (%100); ani şerit değiştirme veya geçersiz ani duruş gibi istisnalar hariç.
• Nasıl sorgulanır? Kusur/hasar kayıtları e-Devlet ve SBM üzerinden görüntülenir.
• İtiraz süresi? Kusur sonucunun bildiriminden itibaren 5 iş günü içinde SBM üzerinden; sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu ya da dava.

Kusur Oranı Nedir? Asli ve Tali Kusur

Kusur oranı, kazanın meydana gelmesinde her sürücünün ne ölçüde kural ihlali yaptığını ifade eder. İki temel kavram vardır:

• Asli kusur: Kazanın oluşumuna doğrudan ve esas olarak sebep olan ağır kural ihlalidir (örneğin kırmızı ışıkta geçmek). Asli kusurlu taraf, kazadan büyük ölçüde sorumludur.
• Tali kusur: Kazaya dolaylı olarak katkı sağlayan, ikincil nitelikteki daha hafif ihlaldir.

Kusur Oranı Nasıl Belirlenir?

Kusur oranı, olay yerindeki kaza tespit tutanağı, kroki, fotoğraflar ve tanık beyanları gibi delillere göre belirlenir. Süreç şöyle işler:

1. Kazaya ilişkin bilgiler (tutanak, fotoğraf) SBM/TRAMER sistemine iletilir.
2. Sigorta açısından kusur oranı SBM tarafından tespit edilir; her sigorta şirketi kendi değerlendirmesini yapar.
3. Şirketler aynı sonuca ulaşamazsa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na gider ve komisyon dosyayı en fazla 3 iş günü içinde sonuçlandırır.

Tutanağın doğru tutulması bu aşamanın temelidir; ayrıntı için Kaza Tespit Tutanağına İtiraz sayfamıza bakabilirsiniz.

Kusur Dağılımı: %0, %50, %100

Trafik kazasında temel kusur dağılımı

Senaryolara Göre Kim Kusurlu?

Aşağıdaki oranlar genel kuralı gösterir; nihai kusur her zaman somut delillere göre eksper/komisyon tarafından belirlenir ve istisnalar saklıdır.

Sık kaza senaryolarında kusur (genel kural)

Kusur dağılımı, kazanın türüne göre ilgili yönetmelik maddeleriyle de değerlendirilir. Örnek madde sayfalarımız: 13. Madde, 14/1-a Maddesi, 16. Madde.

Kusur Oranı Nasıl Sorgulanır?

Kusur sonucunuzu sigorta şirketinizden öğrenebilir; kusur ve hasar kayıtlarınızı ise e-Devlet ve SBM üzerinden sorgulayabilirsiniz. Yardımcı sayfamız: Kusur Oranı Sorgulama. Tutanak kayıtları için Polis Bölgesi Tutanak Sorgulama ve Jandarma Bölgesi Tutanak Sorgulama sayfalarını kullanabilirsiniz.

Kusur Oranına İtiraz Nasıl Edilir?

Kusur sonucuna katılmıyorsanız, sonucun bildiriminden itibaren 5 iş günü içinde ve değerlendirmeyi etkileyebilecek yeni bilgi/belge sunmak kaydıyla, bir defaya mahsus yeniden değerlendirme isteyebilirsiniz. Sonuç alınamazsa uyuşmazlık Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yoluyla çözülür. İtirazda ek fotoğraf, kamera görüntüsü, tanık beyanı ve bilirkişi/uzman raporu sonucu değiştirebilir.

Kusur Oranı Neden Bu Kadar Önemli?

Kusur oranı, kaza sonrası neredeyse tüm haklarınızı belirler:

• Alacağınız tazminat, karşı tarafın kusuru oranında ödenir,
• Araç değer kaybı ve pert farkı talepleriniz kusur oranınıza göre hesaplanır,
• Kusurunuz varsa, belirli hallerde sigortanın size rücu davası açması gündeme gelebilir.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

Asli kusur nedir?

Asli kusur, kazanın meydana gelmesine doğrudan ve esas olarak sebep olan ağır kural ihlalidir. Asli kusurlu taraf kazadan büyük ölçüde sorumludur; tali kusur ise dolaylı ve daha hafif nitelikli ihlali ifade eder.

Kusur oranını kim belirler?

Kusuru taraflar belirlemez. Olay yerinde kolluk/eksper; sigorta açısından ise SBM belirler. Şirketler anlaşamazsa dosya Kaza Kusur Değerlendirme Komisyonu’na gider ve en fazla 3 iş günü içinde sonuçlandırılır.

Arkadan çarpan her zaman kusurlu mudur?

Kural olarak arkadan çarpan araç takip mesafesini bırakmadığı için %100 asli kusurlu sayılır. Ancak öndeki aracın ani ve kuralsız şerit değiştirmesi veya geçersiz ani duruşu gibi hallerde arkadaki sürücünün kusuru azalabilir.

Kusur oranı nasıl sorgulanır?

Kusur sonucunuzu sigorta şirketinizden öğrenebilir; kusur ve hasar kayıtlarınızı e-Devlet ve SBM üzerinden sorgulayabilirsiniz.

Kusur oranına nasıl itiraz edilir?

Kusur sonucunun bildiriminden itibaren 5 iş günü içinde, yeni bilgi/belgeyle bir defaya mahsus yeniden değerlendirme istenir. Sonuç alınamazsa Sigorta Tahkim Komisyonu veya dava yoluna gidilebilir.

%50 kusur ne demek?

Müşterek kusur, her iki tarafın kazanın oluşumunda eşit oranda kusurlu olduğu durumdur; bu halde taraflar kural olarak hasarlarının yarısını alır.

Kusur Oranı Sürecinde Kusur360

Kusur oranı, tazminatınızın ve tüm haklarınızın temelini oluşturur; hatalı belirlenmiş bir oran doğrudan hak kaybıdır. Kusur360, 15 yılı aşkın deneyimiyle kusur oranı değerlendirme ve itiraz sürecini sizin için yönetir. Süreç şöyle işler:

1. Tutanak, kroki, fotoğraf ve kaza bilgilerinizi iletirsiniz.
2. Uzmanlarımız kusur oranını ve delilleri ücretsiz ön değerlendirmeden geçirir.
3. Kusur oranınız hatalıysa itiraz ve süreci ön ödeme almadan, sizi uğraştırmadan takip ederiz.

Bu rehber genel bilgilendirme amaçlıdır; süreç ve süreler mevzuata göre değişebileceğinden, dosyanıza özel güncel değerlendirme için ücretsiz ön değerlendirme talep edebilirsiniz.